Phần 1: Ý tưởng tuyệt vời - Startup playbook - Sách gối đầu cho Startup

Link gốc của bài viết: http://playbook.samaltman.com (do anh Eddie Thai chia sẻ). Người dịch : Huy DangMinh Phương, cảm ơn team đã dành thời gian dịch bài này :). Xin phép team được đăng bài này:

Tại Y Combinator, chúng tôi dành nhiều thời gian để đưa ra những lời khuyên cho các startups. Dù rằng các lời khuyên trong những buổi 1:1 là rất quan trọng, chúng tôi cho rằng chúng tôi có thể phát triển Y Combinator nếu có thể chắt lọc những lời khuyên tổng quát nhất vào một quyển sách mà chúng tôi có thể đưa cho YC và các công ty ở YC.

Sau đó, chúng tôi quyết định là sẽ chia sẻ quyển sách này cho tất cả mọi người. 

Quyển sách này được viết cho những bạn mới biết đến thế giới của startups. Phần lớn quyển sách không phải là mới với những bạn đã theo dõi những bài viết của các YC Partners - mục đích là gom tất cả bài viết lại vào một chỗ.

Có thể sau này sẽ có phần 2 về “Làm sao để scale một startup” - quyển sách này chủ yếu về làm sao để bắt đầu một startup.

Mục đích của một startup là tạo ra điều gì đó mà người khác thật sự YÊU THÍCH. Nếu bạn làm được điều đó, bước tiếp theo là bạn sẽ phải tìm cách để có nhiều ngừơi dùng hơn nữa. Nhưng phần đầu này là rất quan trọng - hãy quan sát những công ty cực kỳ thành công hôm nay. Tất cả bọn họ đều bắt đầu từ một sản phẩm mà những người dùng đầu tiên của họ yêu đến mức những người đó phải lôi kéo và “dụ dỗ” bạn bè của họ sử dụng chúng. Nếu bạn không làm được điều này, bạn sẽ thất bại. Nếu bạn tự lừa dối bản thân và nghĩ người dùng của bạn yêu sản phẩm của bạn (trong khi thực tế là họ không thích nó), bạn cũng sẽ thất bại.

Nghĩa trang của những startups chất đầy những người nghĩ họ có thể bỏ qua bước này. Tạo ra một sản phẩm mà ít người YÊU tốt hơn rất nhiều so với tạo ra một sản phẩm mà chỉ vài người THÍCH. Dù nghe có vẻ giống nhau, thực tế là tìm thêm người dùng thì dễ hơn rất nhiều (nếu họ đã yêu bạn) so với việc biến người dùng từ thích sang yêu. Lời khuyên đầu cho những bạn chọn startup: Nó rất khó! Một trong những phản hồi chúng tôi nhận nhiều nhất từ các founders của YC là startup khó hơn họ tưởng tượng rất nhiều, vì họ đã
không định hình được lượng công việc và độ khó dữ dội của startup nó lớn đến thế nào. Gia nhập vào một startup thời kỳ đầu, sau khi nó đã đi vào quỹ đạo thường là sẽ tốt hơn và dễ dàng hơn về kinh tế.

Mặt khác, bắt đầu một startup thực tế không phải là quá mạo hiểm cho sự nghiệp của bạn - Nếu bạn rất giỏi về công nghệ, sẽ có rất nhiều cơ hội nghề nghiệp cho bạn nếu bạn thất bại với startup của mình. Phần lớn người ta rất tệ trong việc nhận định rủi ro. Cá nhân tôi cho rằng nếu bạn có một ý tưởng hay dự án mình cực kỳ tâm huyết nhưng lại chọn làm việc cho một chỗ an toàn, đơn giản, và nhẹ nhàng thì còn rủi ro hơn nhiều.

Để khởi nghiệp thành công, bạn cần: một ý tưởng tuyệt vời (cộng với một thị trường lớn), một team tuyệt với, một sản phẩm tuyệt vời, và khả năng điều hành tuyệt vời.

Phần một: Ý tưởng

Một trong những điều đầu tiên chúng tôi hỏi những công ty tại YC là họ đang xây cái gì và tại sao.

Chúng tôi tìm kiếm những câu trả lời rõ ràng và súc tích. Điều này để đánh giá cả bản thân người founder và ý tưởng. Người founder cần phải có khả năng nghĩ và trình bày vấn đề một cách rõ ràng - bạn sẽ cần nó để tuyển dụng, gọi vốn, bán hàng, vân vân. Ý tưởng nhìn chung phải rõ ràng để trình bày, và ý tưởng quá phức tạp luôn là một dấu hiệu của suy nghĩ lộn xộn hoặc là một vấn đề không có thực. Ý tưởng phải ít nhất làm một vài người nghe cảm thấy hưng phấn, nếu không, nó là một ý tưởng tồi.

Một câu hỏi khác chúng tôi thường hỏi là “Ai đang thực sự cần sản phẩm này?”

Kịch bản tốt nhất là bản thân người founder là một người dùng. Kịch bản tốt thứ hai, founder phải hiểu đối tượng khách hàng cực kỳ tốt.

Nếu một công ty đã có người dùng, chúng tôi hỏi có bao nhiêu và lượng người dùng đang tăng nhanh thế nào. Chúng tôi tìm cách lí giải tại sao nó không phát triển nhanh hơn, và đặc biệt là người dùng có yêu thích sản phẩm này hay không. Nếu có, thường thì họ sẽ nói cho bạn bè của họ về sản phẩm mà không cần công ty phải “xúi giục.” Chúng tôi cũng hỏi về doanh thu của công ty, nếu không có doanh thu, tại sao lại không.

Nếu công ty chưa có người dùng, chúng tôi muốn biết điều gì là tối thiểu để có thể kiểm nghiệm những giả thiết. Có nghĩa là, nếu phải đi ngược từ “trải nghiệm hoàn hảo,” chúng ta sẽ bắt đầu từ đâu. Cách để kiểm tra một ý tưởng là phải “launch” và xem thử chuyện gì xảy ra, hoặc là thử bán nó (ví dụ như lấy một thư xác nhận ý định muốn mua từ khách hàng, trước khi bắt đầu viết code). Cách đầu tiên sẽ tốt hơn với những ý tưởng tiêu dùng (người dùng có thể nói với bạn họ sẽ dùng nó, nhưng thực tế có thể khác) và cách thứ hai sẽ tốt hơn cho những ý tưởng cho doanh nghiệp (nếu một công ty nói với bạn họ sẽ mua, hãy tạo sản phẩm đó ngay lập tức). Cụ thể hơn, nếu bạn bán sản phẩm cho doanh nghiệp, một trong số những câu hỏi chúng tôi sẽ hỏi bạn là bạn đã có thư của công ty nào nói họ muốn mua sản phẩm của bạn chưa. Với những công ty công nghệ sinh học hoặc phần cứng, cách tốt nhất để kiểm tra là nói chuyện với khách hàng tiềm năng và xem thử phần nhỏ nhất của công nghệ bạn có thể làm trước là gì.

Điều rất quan trọng là để cho ý tưởng của bạn phát triển sau khi nhận được phản hồi từ người dùng. Và cực kỳ quan trọng là bạn phải thực sự hiểu người dùng của mình - bạn sẽ cần điều này để đánh giá một ý tưởng, tạo ra sản phẩm, và dựng nên một công ty tốt.

Như trên đã nói, startups rất rất khó. Cần rất nhiều thời gian và mồ hôi công sức. Founder và nhân viên cần chia sẻ chung một mục đích để có thể vượt qua hết những khó khăn. Vậy nên chúng tôi hỏi founder tại sao họ lại muốn làm công ty này.

Chúng tôi cũng hỏi làm sao để một ngày nào đó, công ty bạn sẽ trở thành monopoly (độc quyền, người thống lĩnh thị trường). Có rất nhiều thuật ngữ cho khái niệm này, chúng tôi dùng thuật ngữ monopoly từ Peter Thiel. Dĩ nhiên, chúng tôi không muốn công ty của bạn cạnh tranh không lành mạnh. Thay vào đó chúng tôi tìm những công ty mà càng phát triển càng mạnh mẽ hơn và khó bị bắt chước.

Cuối cùng, chúng tôi hỏi về thị trường. Thị trường đang lớn đến mức nào, đang phát triển nhanh thế nào, và tại sao 10 năm nữa nó sẽ rất lớn. Chúng tôi muốn hiểu tại sao thị trường của bạn sẽ phát triển nhanh, và tại sao nó là một thị trường tốt để startup. Chúng tôi thích những thời điểm một sự đột phá trong công nghệ bắt đầu mà đa số người ta không nhận ra - những công ty lớn rất kém trong việc phát hiện ra những thời điểm này. Và nghe có vẻ hơi vô lý, nhưng câu trả lời tốt nhất là bạn đang theo đuổi để trở thành một công ty lớn trong một thị trường nhỏ.

Một vài điều về ý tưởng:

Chúng tôi thích những ý tưởng mới hơn những ý tưởng phát sinh. Đa số những công ty lớn bắt đầu với những thứ hoàn toàn mới (một định nghĩa có thể được dùng của mới là tốt hơn gấp 10 lần). Nếu có 10 công ty bắt đầu giống nhau vào cùng một thời điềm, và nó nghe rất giống một cái gì đó đang có mặt trên thị trường, chúng tôi sẽ nghi hoặc.

Một lí do nghe có vẻ hơi ngược đời cho điều này: làm một thứ hoàn toàn mới thì sẽ dễ hơn làm một cái gì đó tương tự người khác. Người ta sẽ muốn giúp bạn và làm cùng bạn nếu bạn làm cái gì đó mới.

Những ý tưởng tốt nhất nghe có vẻ rất tệ, nhưng thực ra lại là tốt. Vậy nên chẳng cần phải quá bí mật về ý tưởng của mình - nếu nó thực sự là một ý tưởng tốt, thường thì nghe nó không có vẻ đáng để cướp đâu. Mà ngay cả khi nghe có vẻ đáng để cướp, số người mà có ý tưởng tốt phải gấp hơn 1000 lần số người sẵn sàng bỏ công sức ra để biến ý tưởng tốt thành một công ty lớn. Và nếu bạn nói cho người khác bạn đang muốn làm gì, họ có thể giúp bạn. Về chuyện nói cho người khác ý tưởng của bạn - Mặc dù việc có vài người phấn khích với ý tưởng là quan trọng, gần như tất cả mọi người sẽ nói với bạn ý tưởng của bạn rất tệ. Có thể họ đúng. Có thể họ không biết cách đánh giá startups. Hoặc cũng có thể họ đang ghen tị. Dù là lí do nào, việc này cũng sẽ diễn ra thường xuyên. Nó sẽ ảnh hưởng đến bạn, dù muốn hay không. Bạn cần phải phát triển niềm tin vào bản thân để không bị ảnh hưởng từ người khác càng sớm càng tốt. Dù bạn có thành công đến thế nào đi nữa, sẽ luôn có những người ghét bạn.

Còn nếu bạn không có một ý tưởng nhưng vẫn muốn làm startup thì sao? Có lẽ là bạn không nên startup. Nó tốt hơn rất nhiều nếu bạn có ý tưởng trước và startup là cách để bạn mang ý tưởng đến với thế giới.

Đã có lần chúng tôi thử nghiệm cách đầu tư cho một nhóm những founders tài năng ngay cả khi họ chưa có ý tưởng với hy vọng họ sẽ tìm ra những ý tưởng tốt sau khi chúng tôi đầu tư cho họ.

Tất cả họ đều thất bại. Tôi nghĩ một phần của vấn đề là những founders tốt thường có rất nhiều ý tưởng tốt (thường là quá nhiều). Nhưng một vấn đề còn lớn hơn là một khi bạn đã có một startup, bạn thường vội vàng tìm cách nghĩ ra ý tưởng, và vì bạn đã thành lập một công ty, bạn sẽ không muốn ý tưởng của mình quá điên rồ. Kết cục là bạn sẽ chọn một ý tưởng nghe có vẻ khả thi nhưng thực ra là phát sinh ra từ những ý tưởng khác. Đây là một hiểm hoạ để pivots (Tạm dịch là thay đổi - Nếu bạn đang tìm hiểu về startup thì mình khuyên bạn nên tìm hiểu nghĩa của khái niệm này, nó cực kỳ quan trọng).

Vậy nên thường là bạn đừng cố ép bản thân vào việc nghĩ ra một ý tưởng. Thay vào đó, hãy học hỏi nhiều điều khác nhau trong cuộc sống. Luyện tập tìm kiếm những vấn đề, những thứ đang hoạt động kém hiệu quả, và những thay đổi lớn trong công nghệ. Tập trung vào những dự án mà bạn thấy thú vị. Tìm cách tiếp cận và làm quen với những người thông minh, thú vị. Đến một lúc nào đấy, ý tưởng sẽ đến với bạn.

"Một bản dịch khác của bạn San Luu tại link: https://medium.com/@sanluu91/startup-playbook-5d1155b63d8e"

Phần 2: Một team tuyệt vời

481 xem 00 hữu ích viết –